{"id":9690,"date":"2025-03-03T16:33:14","date_gmt":"2025-03-03T16:33:14","guid":{"rendered":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/courses\/nauka-obywatelska-sposoby-zaangazownia\/"},"modified":"2026-02-17T11:27:24","modified_gmt":"2026-02-17T11:27:24","slug":"nauka-obywatelska-sposoby-zaangazownia","status":"publish","type":"lp_course","link":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/courses\/nauka-obywatelska-sposoby-zaangazownia\/","title":{"rendered":"Nauka Obywatelska: sposoby zaanga\u017cownia"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Nauka obywatelska to oparty na wsp\u00f3\u0142pracy spos\u00f3b tworzenia wiedzy, w ramach kt\u00f3rego ka\u017cdy mo\u017ce wi\u0105\u0107 udzia\u0142 w badaniach naukowych, dziel\u0105c si\u0119 swoimi obserwacjami, do\u015bwiadczeniami i pomys\u0142ami. Nauka obywatelska mo\u017ce przybiera\u0107 r\u00f3\u017cne formy, polegaj\u0105ce na wi\u0119kszym lub mniejszym udziale spo\u0142ecze\u0144stwa i przynosz\u0105ce zr\u00f3\u017cnicowane wyniki. Niekiedy oznacza po prostu pomoc w gromadzeniu danych, czasem jednak wymaga od lokalnych spo\u0142eczno\u015bci \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z naukowcami w celu identyfikacji problem\u00f3w, formu\u0142owania pyta\u0144 i interpretacji wynik\u00f3w. Niek\u00f3re podej\u015bcia maj\u0105 na celu demokratyzacj\u0119 nauki poprzez wzmocnienie g\u0142osu obywateli w kwestii sposobu tworzenia i wykorzystywania wiedzy, podczas gdy inne koncentruj\u0105 si\u0119 na rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w takich jak zdrowie publiczne, sprawiedliwo\u015b\u0107 \u015brodowiskowa lub zagospodarowanie przestrzenne poprzez partnerstwa, w kt\u00f3rych ceniona jest lokalna wiedza specjalistyczna. Niezale\u017cnie od formy, nauka obywatelska s\u0142u\u017cy nie tylko jako metoda badawcza, lecz tak\u017ce jako spos\u00f3b wzmacniania spo\u0142eczno\u015bci, zwalczania nier\u00f3wno\u015bci i wywierania wp\u0142ywu na decyzje dotycz\u0105ce \u017cycia ludzi. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Modu\u0142 ten analizuje koncepcj\u0119 nauki obywatelskiej oraz wp\u0142yw r\u00f3\u017cnych form zaanga\u017cowania spo\u0142ecznego na jej praktyk\u0119 i znaczenie. Pierwsza lekcja zawiera kr\u00f3tki przegl\u0105d wiedzy na temat nauki obywatelskiej oraz wprowadzenie do r\u00f3\u017cnych form udzia\u0142u obywateli w badaniach naukowych. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Druga lekcja zawiera dwa wywiady wideo, przedstawiaj\u0105ce praktyczne zastosowanie r\u00f3\u017cnych form zaanga\u017cowania obywatelskiego, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem dw\u00f3ch inicjatyw obywatelskich wykorzystuj\u0105cych nauk\u0119 obywatelsk\u0105 do monitorowania \u015brodowiska. Pierwszy przypadek dotyczy monitorowania jako\u015bci wody w jeziorze Pertusillo w regionie Basilicata na po\u0142udniu W\u0142och \u2013 obszarze, kt\u00f3ry odczuwa znacz\u0105cy wp\u0142yw d\u0142ugotrwa\u0142ej dzia\u0142alno\u015bci przemys\u0142u paliw kopalnych. Drugi przypadek dotyczy d\u0142ugoletniej inicjatywy naukowej obywatelskiej w Tarragonie w Hiszpanii, mie\u015bcie, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 najwi\u0119kszy kompleks petrochemiczny w po\u0142udniowej Europie. <\/span><span style=\"font-weight: 400;\"><br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Przyk\u0142ady te ilustruj\u0105 spos\u00f3b, w jaki r\u00f3\u017cne modele zaanga\u017cowania obywatelskiego mog\u0105 kszta\u0142towa\u0107 badania naukowe, wzmacnia\u0107 zaanga\u017cowanie spo\u0142eczno\u015bci i wspiera\u0107 dzia\u0142ania na rzecz ochrony \u015brodowiska.<\/span><\/p>\n<script>(function () {\r\n  \/\/ Nasconde colonne Type\/Size e rinomina Download -> Link\r\n  function applyToMaterialsTables(root = document) {\r\n    \/\/ Prende sia le tabelle classiche LearnPress che eventuali varianti del tema\r\n    const tables = root.querySelectorAll(\r\n      'table.course-material-table, table.lp-material-table, .course-material-table table'\r\n    );\r\n\r\n    if (!tables.length) return false;\r\n\r\n    tables.forEach((table) => {\r\n      \/\/ Se gi\u00e0 processata, evita lavoro doppio\r\n      if (table.dataset.lpColumnsFixed === \"1\") return;\r\n      table.dataset.lpColumnsFixed = \"1\";\r\n\r\n      \/\/ Nascondi intestazioni\r\n      table\r\n        .querySelectorAll(\r\n          \"th.lp-material-th-file-type, th.lp-material-th-file-size\"\r\n        )\r\n        .forEach((th) => (th.style.display = \"none\"));\r\n\r\n      \/\/ Nascondi celle\r\n      table\r\n        .querySelectorAll(\r\n          \"td.lp-material-file-type, td.lp-material-file-size\"\r\n        )\r\n        .forEach((td) => (td.style.display = \"none\"));\r\n\r\n      \/\/ Cambia intestazione \"Download\" in \"Link\"\r\n      const downloadHeader = table.querySelector(\"th.lp-material-th-file-link\");\r\n      if (downloadHeader) downloadHeader.textContent = \"Link\";\r\n    });\r\n\r\n    return true;\r\n  }\r\n\r\n  \/\/ 1) Applica subito (se gi\u00e0 presente)\r\n  applyToMaterialsTables();\r\n\r\n  \/\/ 2) Osserva cambi DOM (LearnPress spesso carica via AJAX)\r\n  const observer = new MutationObserver((mutations) => {\r\n    let shouldTry = false;\r\n\r\n    for (const m of mutations) {\r\n      \/\/ Se vengono aggiunti nodi, probabilmente \u00e8 stato caricato il contenuto (tab\/lesson\/materiali)\r\n      if (m.addedNodes && m.addedNodes.length) {\r\n        shouldTry = true;\r\n        break;\r\n      }\r\n    }\r\n\r\n    if (shouldTry) applyToMaterialsTables(document);\r\n  });\r\n\r\n  observer.observe(document.body, { childList: true, subtree: true });\r\n\r\n  \/\/ 3) Fallback: riprova per qualche secondo dopo il load (alcuni temi ritardano)\r\n  let tries = 0;\r\n  const maxTries = 30; \/\/ ~9s\r\n  const timer = setInterval(() => {\r\n    tries++;\r\n    applyToMaterialsTables(document);\r\n    if (tries >= maxTries) clearInterval(timer);\r\n  }, 300);\r\n\r\n  \/\/ 4) Se vuoi essere super-sicuro quando clicchi tab\/lezioni\r\n  document.addEventListener(\"click\", (e) => {\r\n    const el = e.target.closest(\"a, button\");\r\n    if (!el) return;\r\n\r\n    \/\/ LearnPress spesso usa hash\/tab o pulsanti per cambiare sezione\r\n    const href = el.getAttribute(\"href\") || \"\";\r\n    const isLearnPressTab =\r\n      href.includes(\"tab=\") ||\r\n      href.includes(\"#\") ||\r\n      el.classList.contains(\"course-nav-tab\") ||\r\n      el.classList.contains(\"lp-button\");\r\n\r\n    if (isLearnPressTab) {\r\n      \/\/ lascia tempo all\u2019AJAX di renderizzare\r\n      setTimeout(() => applyToMaterialsTables(document), 400);\r\n      setTimeout(() => applyToMaterialsTables(document), 1200);\r\n    }\r\n  });\r\n})();<\/script>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.<br \/>\nLorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.      <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9252,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","course_category":[],"course_tag":[],"class_list":["post-9690","lp_course","type-lp_course","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","course"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lp_course\/9690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lp_course"}],"about":[{"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/lp_course"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9690"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lp_course\/9690\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10375,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lp_course\/9690\/revisions\/10375"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"course_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/course_category?post=9690"},{"taxonomy":"course_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/course_tag?post=9690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}