{"id":9692,"date":"2025-03-05T16:03:18","date_gmt":"2025-03-05T16:03:18","guid":{"rendered":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/courses\/technologie-monitoringu-srodowiska\/"},"modified":"2026-02-17T11:16:14","modified_gmt":"2026-02-17T11:16:14","slug":"technologie-monitoringu-srodowiska","status":"publish","type":"lp_course","link":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/courses\/technologie-monitoringu-srodowiska\/","title":{"rendered":"Technologie monitoringu \u015brodowiska"},"content":{"rendered":"<script>(function () {\r\n  \/\/ Nasconde colonne Type\/Size e rinomina Download -> Link\r\n  function applyToMaterialsTables(root = document) {\r\n    \/\/ Prende sia le tabelle classiche LearnPress che eventuali varianti del tema\r\n    const tables = root.querySelectorAll(\r\n      'table.course-material-table, table.lp-material-table, .course-material-table table'\r\n    );\r\n\r\n    if (!tables.length) return false;\r\n\r\n    tables.forEach((table) => {\r\n      \/\/ Se gi\u00e0 processata, evita lavoro doppio\r\n      if (table.dataset.lpColumnsFixed === \"1\") return;\r\n      table.dataset.lpColumnsFixed = \"1\";\r\n\r\n      \/\/ Nascondi intestazioni\r\n      table\r\n        .querySelectorAll(\r\n          \"th.lp-material-th-file-type, th.lp-material-th-file-size\"\r\n        )\r\n        .forEach((th) => (th.style.display = \"none\"));\r\n\r\n      \/\/ Nascondi celle\r\n      table\r\n        .querySelectorAll(\r\n          \"td.lp-material-file-type, td.lp-material-file-size\"\r\n        )\r\n        .forEach((td) => (td.style.display = \"none\"));\r\n\r\n      \/\/ Cambia intestazione \"Download\" in \"Link\"\r\n      const downloadHeader = table.querySelector(\"th.lp-material-th-file-link\");\r\n      if (downloadHeader) downloadHeader.textContent = \"Link\";\r\n    });\r\n\r\n    return true;\r\n  }\r\n\r\n  \/\/ 1) Applica subito (se gi\u00e0 presente)\r\n  applyToMaterialsTables();\r\n\r\n  \/\/ 2) Osserva cambi DOM (LearnPress spesso carica via AJAX)\r\n  const observer = new MutationObserver((mutations) => {\r\n    let shouldTry = false;\r\n\r\n    for (const m of mutations) {\r\n      \/\/ Se vengono aggiunti nodi, probabilmente \u00e8 stato caricato il contenuto (tab\/lesson\/materiali)\r\n      if (m.addedNodes && m.addedNodes.length) {\r\n        shouldTry = true;\r\n        break;\r\n      }\r\n    }\r\n\r\n    if (shouldTry) applyToMaterialsTables(document);\r\n  });\r\n\r\n  observer.observe(document.body, { childList: true, subtree: true });\r\n\r\n  \/\/ 3) Fallback: riprova per qualche secondo dopo il load (alcuni temi ritardano)\r\n  let tries = 0;\r\n  const maxTries = 30; \/\/ ~9s\r\n  const timer = setInterval(() => {\r\n    tries++;\r\n    applyToMaterialsTables(document);\r\n    if (tries >= maxTries) clearInterval(timer);\r\n  }, 300);\r\n\r\n  \/\/ 4) Se vuoi essere super-sicuro quando clicchi tab\/lezioni\r\n  document.addEventListener(\"click\", (e) => {\r\n    const el = e.target.closest(\"a, button\");\r\n    if (!el) return;\r\n\r\n    \/\/ LearnPress spesso usa hash\/tab o pulsanti per cambiare sezione\r\n    const href = el.getAttribute(\"href\") || \"\";\r\n    const isLearnPressTab =\r\n      href.includes(\"tab=\") ||\r\n      href.includes(\"#\") ||\r\n      el.classList.contains(\"course-nav-tab\") ||\r\n      el.classList.contains(\"lp-button\");\r\n\r\n    if (isLearnPressTab) {\r\n      \/\/ lascia tempo all\u2019AJAX di renderizzare\r\n      setTimeout(() => applyToMaterialsTables(document), 400);\r\n      setTimeout(() => applyToMaterialsTables(document), 1200);\r\n    }\r\n  });\r\n})();<\/script>\n<p>Ten modu\u0142 e-learningowy przedstawia u\u017cytkownikom r\u00f3\u017cne <strong>narz\u0119dzia monitorowania \u015brodowiska<\/strong> powszechnie stosowane w <strong>kampaniach nauki obywatelskiej<\/strong> do \u015bledzenia zanieczyszcze\u0144 zwi\u0105zanych z <strong>przemys\u0142em paliw kopalnych<\/strong>. Przedstawione narz\u0119dzia, zaprojektowane tak, aby by\u0142y dost\u0119pne dla wszystkich, umo\u017cliwiaj\u0105 monitorowanie:<\/p>\n<ul>\n<li aria-setsize=\"-1\" data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-list-defn-props=\"{\" data-aria-posinset=\"0\" data-aria-level=\"1\"><strong>Zanieczyszczenia powietrza<\/strong>, w tym lotne zwi\u0105zki organiczne (LZO), siarkowod\u00f3r (H\u2082S), dwutlenek siarki (SO\u2082) i inne substancje zwi\u0105zane ze spalaniem paliw kopalnych.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li aria-setsize=\"-1\" data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"1\" data-list-defn-props=\"{\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><strong>Zanieczyszczenia wody i gleby<\/strong>, takie jak kwasy, sole, metale ci\u0119\u017ckie i zwi\u0105zki organiczne, np. w\u0119glowodory ropopochodne (TPH).<\/li>\n<\/ul>\n<p><span data-contrast=\"none\">Ka\u017cda technologia posiada szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 specyfikacj\u0119 i jest sklasyfikowana wed\u0142ug trzech g\u0142\u00f3wnych kryteri\u00f3w:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li aria-setsize=\"-1\" data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{\" data-aria-posinset=\"0\" data-aria-level=\"1\"><strong>Pochodzenie<\/strong>: Narz\u0119dzia s\u0105 dost\u0119pne w sprzeda\u017cy lub mo\u017cna je wykona\u0107 samodzielnie (DIY).<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li aria-setsize=\"-1\" data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{\" data-aria-posinset=\"1\" data-aria-level=\"1\"><strong>Koszt<\/strong>: Narz\u0119dzia dost\u0119pne w sprzeda\u017cy dziel\u0105 si\u0119 na tanie (poni\u017cej oko\u0142o 2000 euro) i \u015bredniej klasy (od oko\u0142o 2000 do 3000 euro). Narz\u0119dzia DIY zazwyczaj nale\u017c\u0105 do kategorii tanich.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li aria-setsize=\"-1\" data-leveltext=\"\uf0b7\" data-font=\"Symbol\" data-listid=\"2\" data-list-defn-props=\"{\" data-aria-posinset=\"2\" data-aria-level=\"1\"><strong>Podej\u015bcie<\/strong>: Technologie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 sposobem gromadzenia danych \u2013 poprzez bezpo\u015brednie wykrywanie zanieczyszcze\u0144, pobieranie pr\u00f3bek lub rejestrowanie parametr\u00f3w \u015brodowiskowych.<\/li>\n<\/ul>\n<p>U\u017cytkownicy mog\u0105 przegl\u0105da\u0107 narz\u0119dzia za pomoc\u0105 interaktywnego menu uporz\u0105dkowanego wed\u0142ug matrycy \u015brodowiskowej (powietrze, woda lub gleba), a nast\u0119pnie wed\u0142ug pochodzenia i kosztu. Alternatywnie, dost\u0119p do narz\u0119dzi mo\u017cna uzyska\u0107 bezpo\u015brednio, wybieraj\u0105c czujniki za pomoc\u0105 asystenta internetowego (czat bota). W ramach ka\u017cdej matrycy u\u017cytkownicy mog\u0105 skupi\u0107 si\u0119 na zanieczyszczeniach zwi\u0105zanych konkretnie z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z paliwami kopalnymi.<\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">Opr\u00f3cz danych technicznych modu\u0142 ten zawiera dwa filmy informacyjne przedstawiaj\u0105ce inne narz\u0119dzia i podej\u015bcia do monitorowania \u015brodowiska \u2014 jeden po\u015bwi\u0119cony zanieczyszczeniu powietrza, a drugi dotycz\u0105cy wody i gleby, a tak\u017ce dodatkow\u0105 sekcj\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 technikom biomonitoringu w kontroli \u015brodowiska.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b><span data-contrast=\"none\">Skr\u00f3ty i wzory chemiczne:<\/span><\/b><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">BTEX: W przemy\u015ble <\/span><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Oil_refinery\"><span data-contrast=\"none\">rafineryjnym<\/span><\/a><span data-contrast=\"none\"> i <\/span><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Petrochemical\"><span data-contrast=\"none\">petrochemicznym <\/span><\/a><span data-contrast=\"none\"> skr\u00f3t BTEX odnosi si\u0119 do mieszaniny <\/span><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Benzene\"><span data-contrast=\"none\">benzenu<\/span><\/a><span data-contrast=\"none\">, <\/span><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Toluene\"><span data-contrast=\"none\">toluenu<\/span><\/a><span data-contrast=\"none\">, etylobenzenu i trzech <\/span><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Xylene\"><span data-contrast=\"none\">izomer\u00f3w ksylenu<\/span><\/a><span data-contrast=\"none\">, kt\u00f3re s\u0105 <\/span><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Aromatic_hydrocarbon\"><span data-contrast=\"none\">w\u0119glowodorami aromatycznymi.<\/span><\/a><span data-contrast=\"none\">.<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">CH\u2084<\/span><span data-contrast=\"none\">: Metan<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">CO: Tlenek w\u0119gla <\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">CO\u2082<\/span><span data-contrast=\"none\">: Dwutlenek w\u0119gla<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">H\u2082<\/span><span data-contrast=\"none\">S: Siarkowod\u00f3r<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">NOx: Skr\u00f3t od <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Nitric_oxide\">tlenku azotu<\/a> (NO) i <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Nitrogen_dioxide\">dwutlenku azotu <\/a>(NO2), <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Nitrogen_oxide\">tlenk\u00f3w azotu<\/a>, kt\u00f3re maj\u0105 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Air_pollution\">zanieczyszczenie powietrza<\/a><\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">PAH: Wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">PM\u2081\u2080<\/span><span data-contrast=\"none\">: Cz\u0105stki sta\u0142e o \u015brednicy 10 <\/span> <span data-contrast=\"none\">mikrometr\u00f3w lub mniejszej. Nazywane r\u00f3wnie\u017c wdychalnymi cz\u0105stkami gruboziarnistymi. <\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">PM\u2082<\/span><span data-contrast=\"none\">.\u2085<\/span><span data-contrast=\"none\">: Cz\u0105stki sta\u0142e o \u015brednicy 2,5 mikrometra lub mniejszej. Nazywane r\u00f3wnie\u017c cz\u0105stkami drobnymi.<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">ppb: Cz\u0119\u015bci na miliard (spos\u00f3b wyra\u017cania st\u0119\u017cenia, r\u00f3wnowa\u017cny 1 x 10\u207b\u2079).<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">ppm: Cz\u0119\u015bci na milion (spos\u00f3b wyra\u017cania st\u0119\u017cenia, r\u00f3wnowa\u017cny 1 x 10\u207b\u2076).<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">SO\u2082<\/span><span data-contrast=\"none\">: Dwutlenek siarki<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">TPHs: Ca\u0142kowita zawarto\u015b\u0107 w\u0119glowodor\u00f3w ropopochodnych<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"none\">VOCs: Lotne zwi\u0105zki organiczne<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.<br \/>\nLorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.      <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9253,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","course_category":[],"course_tag":[],"class_list":["post-9692","lp_course","type-lp_course","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","course"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lp_course\/9692","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lp_course"}],"about":[{"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/lp_course"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9692"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lp_course\/9692\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9942,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/lp_course\/9692\/revisions\/9942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9253"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9692"}],"wp:term":[{"taxonomy":"course_category","embeddable":true,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/course_category?post=9692"},{"taxonomy":"course_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/platform.ericaproject.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/course_tag?post=9692"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}